De strokartonfabriek Hooites Beukema wordt in 1869 gebouwd op het werfterrein van Ipe Annes Hooites, aan de oostzijde van het Kalkwijksterdiep.
Hieronder een overzicht van de werven van de familie Hooites Meursing in de omgeving van het Kalkwijksterdiep.
In de 17e eeuw wordt begonnen met de afgraving van veen ten zuidoosten van de stad Groningen. Er wordt een kanaal gegraven en in 1628 vaart het eerste schip door de “De Trekvaert na Groningen”, het latere Winschoterdiep. Dat moment wordt gezien als het ontstaan van de gemeente Hoogezand. De naam Hoogezand, omdat men tijdens het graven stootte op een hoger gelegen zandgrond, het Hooge Sant.
In 1631 wordt een overeenkomst getekend tussen de Friesche Compagnie en de stad Groningen  waarin de stad opdracht geeft tot vervening van het gebied. Hierna wordt het latere Kalkwijksterdiep gegraven.
Er komen veel nieuwe bewoners, waaronder in 1670 Anne Hoetjes (Hooites) die zich vestigt in de olde Friesche Compagnie Ooster Colomne.
Zie de gegevens in de volgende stukken:

– Het geslacht Meursing van mr. A.H. Stikker

(Een deel van blz. 10 van het boek uit 1958.)

Roelof Meursing koopt in 1679 perceel no 3 in de Olde Friesche Compagnie Ooster Colomne.

Buurman Anne Hooites heeft het perceel no 2 in 1670 gekocht.

In de 6de register van Sappemeer uit 1670 staat bovengenoemde koop van het perceel door Anne Hoetjes (Hooites) vermeld. (Hoetjes of Hooites is overigens geen achternaam.)

– 6de Register: Rekeningen van Sappemeer (jaar 1670)

(De eerste afbeeldingen zijn op 31 oktober 2017 gefotografeerd in het archief te Groningen.)

Voorwoord

Landhuur van De olde Friesche Compagnie Ooster Colomne (complete bladzijde 33)

No. 3. is van Warmelt Meursing(e), broer van de latere gebruiker Roelof Meursing(e).

Landhuur deel No. 2: van Anne Hoetjes (Hooites)

Transcriptie:

Anne Hoetjes heeft gecoft van Harmen Jansen Calcks wed: 1 1/2 grasen 40 roeden groen landt met noch 1/4 gras 42 roeden.  Sub No. 2, bedraagt tesamen 2 grasen 22 roeden vermoge request ende apostille den 16 september 1671, vide fol: 56 recto (en dan het bedrag aan huur)

(vermo(o)ge request ende apostille, dat wil zeggen op grond van request en beschikking.)

Ontvangst van de Twintigste penning (complete pagina 56)

Tevens is te zien dat de weduwe van Harmen Jansen Calck een deel van No. 2. aan een ander heeft verkocht.

Twintigste penning voor Anne Hoetjes

Anne Hoetjes heeft gecoft van Harmen Jansen Calcks weduwe 1 1/2 graten 40 roeden met noch 1/4 gras ende 42 roeden landes, in de olde Compagne Ooster Colomne sub No. 2. Voor vijf hondert Carolus Guldens vermo(o)ge request ende apostille den 16 september 1671. Vide fol: 33 en 80 de hijr  25 Carola guldens.

(De verwijzing naar pagina 80 is niet duidelijk, omdat het register bij pagina 60 stopt.)

– Caartboek van Sappemeer  uit 1691 van Jannes Tideman.

In 1690 krijgt Jannes Tideman de opdracht van de burgemeester en de raad van Groningen de opdracht de stadsgronden in de veenkoloniën op te meten en in kaart te brengen. Het Caartboek van Sappemeer.

Pagina 74

Bij No. 2. staat Anne Hoetjes en bij No. 3. staat Roelof Meursing(e).

Omdat Anne scheepsbouwer is heeft hij minder grond nodig dan Roelof die landbouwer is.

(Tekening Kalkwijk Oost)

Het is aannemelijk dat op het gedeelte op de tekening waar de 2 staat de werf van Anne Hoetjes (Hooites) moet zijn gevestigd.

Niet duidelijk is welke de woningen van de buren Anne Hoetjes en Roelof Meursing zijn.

Bijzonder is dat linksonder het Hoogholtje er al staat.

– Het geslacht Meursing van mr. A.H. Stikker

(Een deel van blz. 10 uit het boek van 1958.)

– Nieuw van de Bijl  van Ger Blijham en Wicher Kerkmeijer

(350 jaar scheepsbouw aan het Winschoterdiep, boek uit 1999)

Rond 1700 (tot ongeveer 1740) heeft  Teecke Annes (getrouwd met Jantje Meursing), zoon van Anne Hoetjes (Hooites), op perceel no 1 (van de tekening Kalkwijk Oost) een werf (naast de voormalige Bonthuizerbrug).

Met financiële hulp van broer Teecke Annes kopen Hooite Annes en Geesje  Roelfs Meursing in 1699 tijdens een gerechtelijke verkoop voor 840 carolus gulden “een helling” afkomstig van Ewe Alefs.

Tot 1741 worden op deze werf met hulp van zijn zonen Anne, Luitje en Roelf schepen gebouwd (blz. 20).

Volgens A.H. Stikker verkopen Hooite Annes en Geesje  Roelfs Meursing de werf inclusief nieuwe woning aan de zonen Luitje en Roelf (zie Recht. Arch IV w3 fol 60, archief Groningen).

In 1770 krijgt Hooite Roelfs Meursing (zoon van Roelf Hooites) de leiding over de werf en blijft tot het eind van de 18 eeuw actief op deze werf.

In 1735 begint Anne Hooites Meursing (zoon van Hooite Annes en Geesje Roelfs Meursing, met financiële hulp van oom Teecke Annes een eigen werf (blz. 20).

Anne Hooites Meursing is getrouwd met Elske Ypes.

Volgens A.H. Stikker is de ongetrouwde zoon Ipe Annes samen met zijn zuster Janke Annes in 1798 verhuisd naar “De Helling” (blz. 13).

Rond 1809 neemt Anne Willems Hooites de werf over van zijn ongetrouwde oom Ipe Annes (blz. 49).

Ipe Annes is de broer van Renske Annes, de moeder van Anne Willems Hooites.

In welk jaar zoon Ipe Annes Hooites de werf overneemt van zijn vader Anne Willems Hooites is (nog) niet bekend.

– Turfschuiten en kustvaarders van Ingrid Wormgoor

Het is inderdaad ook mogelijk dat Anne Hooites rond 1670 een werf begonnen is nabij de voormalige Bonthuizerbrug. Temeer omdat op de kaart van 1691 van Jannes Tideman een scheepje op die plek is getekend en niet op de hoek met het Kalkwijksterdiep.

Volgens onderstaande tekst uit hetzelfde boek is de familie redelijk vermogend.

Voorlopige conclusies:

De geschiedschrijvers Wijnne en Weijland schreven in 1860: “de eerste werf te lande dagteekens van het jaar 1650, ze werd aangelegd te Hoogezand op de hoek van de Kalkwijk, waar ze thans nog bij de heer Hooites, wiens familie haar sedert lang bezeten heeft, in gebruik heeft.” (Zie blz. 14)

De tekst klopt niet helemaal. De eerste werf is voor 1650 elders opgericht. En het perceel waar de werf in 1860 gevestigd is, is eerst in 1735 door Anne Hooites Meursing gekocht.

In 1670 koopt Anne Hoetjes (Hooites) een perceel naast de latere werf van de familie Hooites.

De werven van de familie Meursing en Hooites hebben zeer waarschijnlijk vanaf 1735 naast elkaar gelegen hebben aan het Winschoterdiep, zie de kadasterkaarten hieronder.

– Het Kadaster (gegevens van 1832)

In 1832 zijn de met “x” gemarkeerde percelen eigendom van Anne Willems Hooites, de vader van Ipe Annes Hooites.

Anne Willems Hooites is scheepsbouwer.

1. De scheepswerf van Hooites

2. De scheepswerf van Meursing (Wichger Hooites Meursing)

3. De plek waar later de strokartonfabriek Hooites Beukema gebouwd is.

– Kadastertekening rond 1800 – 1850

Vragen:

  1. Anne Hoetjes (Hooites) heeft in 1670 een koopcontract met de weduwe van Harmen Jansen Calck afgesloten. De gemeente Groningen is eigenaar van de grond, wat heeft Anne Hoetjes dan gekocht voor 500 carolus gulden, een beklemming of de opstallen?
  2. Waar zou de koopakte, mogelijk geregistreerd op 16 september 1671 te vinden zijn?
  3. Waar zou nog meer informatie over Anne Hoetjes (Hooites) te vinden kunnen zijn?

Familie Hooites:

  • Anne Hoetjes (Hooites, echtgenote onbekend), eerste geslacht
  • Hooite Annes (echtgenote Geesje Roelfs Meursing), zoon tweede geslacht
  • Anne Hooites Meursing (echtgenote Elske Ypes), echt zoon derde geslacht (de naam Meursing mogelijk omdat zijn moeder Meursing is)
  • Renske Annes Hooites (echtgenoot Willem Geerts Dijk), dochter vierde geslacht
  • Anne Willems Hooites (echtgenote Frouwke Sikkes Sikkens), zoon vijfde geslacht
  • Ipe Annes Hooites (echtgenote Geessien Roelfs Meursing), zoon zesde geslacht
  • Roelof Hooites (echtgenote Jacomijna Wijbrandus Meursing), zoon zevende geslacht